HOOFDSTUK 1 : MENTALE LANDSCHAP

Mentale Landschap laat de geglobaliseerde industrie op kleine en grote schaal interageren met de mondiale consumptie, het gebruik van de ruimte en de functionele architectuur, het patrimonium en de hedendaagse kunst. Dit hoofdstuk is te zien op verschillende plaatsen rond de ‘Pole d’Art Contemporain’ met werken op maat van de ruimte en van het industriële landschap, de haven en de kust van Duinkerke. Het publiek herontdekt op die manier de eigen stad of streek.

De installaties zijn bedacht voor de plaats waar ze staan. Zij spelen in op de fantasie van het materiaal, de beweging en stroom van industriële objecten die overal in het Duinkerkse aanwezig zijn. Het is een filmdecor waarin zich een aantal grote momenten van het naoorlogse Europa hebben afgespeeld.
De Kunstenaars werken met nieuwe materialen, experimenteren met nieuwe technieken en denken zo buiten de traditionele “box” van schilderij en sculptuur. Het kader wordt verlaten, ingenieurs en bedrijven worden de nieuwe partners. Werken worden in serie geproduceerd. Werken worden groter, om niet te zeggen gigantisch groot en soms pakken ze het hele landschap in.

Een sterk symbool van deze industriële kunst is de Hal AP2, een buitenmaatse en buitengewone fantasie die werd gerealiseerd en die een ideaal uithangbord is voor ‘GIGANTISME — KUNST & INDUSTRIE’ Grootte, gewicht, materialen en de relatie met de omgeving maken van deze werken nieuwe landmarks. De interactie tussen de buur en de industriële kathedraal laat een spel van vergelijken en verschillen ontstaan. De oude hal kreeg een tweelingbroer, een kunsttempel gerealiseerd door de architecten Lacaton & Vassal.
Projecten van Angela Bulloch, Carlos Bunga, Anita Molinero, Alexandre Périgot, Delphine Reist, Tatiana Trouvé en Bernar Venet.

De vijfde verdieping van het Frac (de Belvedère) doet ons naar de vloedlijn kijken vanuit drie perspectieven: aan de ene kant de haven met zijn vuurspuwende schouwen van de raffinaderijen; aan de andere zijde de wandeldijk met zicht op zee en de kunstsites:  het LAAC en het FRAC. Er is ook nog de passerelle die al deze elementen verbindt. De werken in en rond deze belvedère kenmerken zich door hun serialiteit en verscheidenheid en behouden hun eigen bijzondere ingenieusiteit.
Werk van Robert Breer, Charlotte Posenenske, Takis en projecten rond vlaggen verspreid over de plezierhaven die je uitnodigen om dit alles vanuit verschillende perspectieven te ontdekken.

In de publieke ruimte worden projecten, sculpturen of installaties geplaatst, geassembleerd en geïnstalleerd met de medewerking van lokale bedrijven. Dit vormt de basis voor toekomstige samenwerkingen voor de publieke ruimte in het verlengde van de reeds bestaande beeldentuin van het LAAC.

Op de kunstsite van het Grand Large, dat lang de bakermat van de Duinkerkse scheepsbouw was (Ateliers et Chantiers de France) wilde Gilbert Delaine (stichter van het LAAC) eind de jaren 70 een museum met tuin inrichten waarbij de torenkranen van de haven een ideaal decor zouden vormen. Stad, kunst en haven zouden zo met elkaar verzoend worden. Het LAAC werkt verder vanuit deze ambitie en heeft daarbij de hulp gekregen van het FRAC dat op die scheepswerfsite werd opgericht. Kunstenaars worden uitgenodigd op de kaaien, langs het kanaal en in de plezierhaven en laten alles evolueren samen met de veranderingen in de haven.

Bepaalde buiten-parcours zijn opgebouwd rond immateriële werken gebaseerd op een orale cultuur. Het overdragen van verhalen vormt de basis voor performances. Zo wordt het publiek uitgenodigd om beter te kijken naar wat er rond hen gebeurt, om het industriële landschap en dat van de haven en de dijk te herzien. Het zijn allemaal elementen die de wandelaar meeneemt als hij vanuit verschillende uitkijkposten de werken en de omgeving bekijkt en beschouwt.
Op vandaag zijn producties en projecten in de maak voor de publieke ruimte van Nathalie Brevet_Hughes Rochette, Jean- Daniel Berclaz, Hera  Büyüktaşçıyan, Maya Hayuk, Donovan Le Coadou, Tania Mouraud, Matt Mullican, Morgane Tschiember, en anderen.  Projecten binnen de orale cultuur van Céline Ahond, Dector & Dupuy, Mark Geffriaud, Dominique Gilliot, Ludovic Linard, Flora Moscovici.

Beschrijving van een aantal werken

Anita Molinero, Frans kunstenaar, werkt met polyurethaan, een vorm van plastic. Plastic is een schitterend materiaal dat zich in alle vormen laat gieten en dat fantastische werelden kan creëren.  Muren en rechte bogen dialogeren met de mentale architectuur van de gebouwen. Het ruwe karton bedekt met pastelkleuren van de Portugese kunstenaar Carlos Bunga vertelt hoe vergankelijk dit materiaal is als je het vergelijkt met steenkool, staal, petroleum en plastic. Maar vertelt ook hoe bruikbaar en nuttig dit karton is in een wereld waarin alles verpakt wordt.

Een lichtgevende mechanische installatie van de Zwitserse kunstenares Tania Mouraud werd bedacht voor de publieke ruimte, een tweeluik op een stadsgevel en op twee bakken op de site van Rubis Terminal in de haven, zichtbaar van op straat en van op een schip. Het is een poëtische ingreep in de Duinkerkse geschiedenis. In de haven is er verder nog de keuze voor een Shakespeare-citaat (in Engels en Frans). Zwarte letters op witte achtergrond zijn uitgerekt tot ze nauwelijks nog leesbaar zijn. « De moeilijke leesbaarheid verandert deze gigantische tekst in een abstract geometrisch decor dat de architectuur benadrukt. Enkel door je te verplaatsen kan je als wandelaar de volledige tekst lezen en zo breekt deze zoektocht het eenzame van de gewone tocht door de stad ».

De werken toegevoegd in het kader van GIGANTISME — KUNST & INDUSTRIE, ontmoeten een aantal monumentale werken die al aanwezig waren (Bernar Venet, Arman…) . De eerste dateren uit de jaren 80, toen ook al een samenwerking tussen de industrie met het Museum van Hedendaagse Kunst dat later omgedoopt werd tot het LAAC.

Dit parcours is verder ook een herontdekken van de gratis openbare publieke ruimte, als een parcours in het hart van de stad en de ruimte. Een plaats waar je stilvalt en ontmoet, waar zee, zeegat en kanaal elkaar ontmoeten. Een plaats waar mensen graag komen.

KD, GG, GL en SW